“ Üçüncü Köprü aklını rantla bozmuşların projesidir; İstanbul'un ihtiyaçları üzerinden geliştirilmiş bir proje kesinlikle değildir. Bunu projeyi gerçekleştirmek isteyenler de reddedemiyorlar ve bizleri ikna etmek için söyledikleri; köprünün Anadolu'dan Avrupa'ya giden transit trafiğe hizmet edeceğidir. Biz de biliyoruz ki bu transit trafik bütün köprü geçişleri içinde %2 ila 3'lük bir paya sahiptir. Bu kadar küçük bir oran için milyonlarca dolara ve dahası çok daha önemli ekolojik yıkımlara mal olacak bir projenin yapılması, hiçbir fizibilite raporunda makul sayılmaz. O zaman fizibilitenin içerisine bizim bilmediğimiz başka kalemlerin de giriyor olması gerekir. Bu köprü üzerinden elde edilecek ekonomik ve politik rantın kanıtı budur, başka da belgeye ihtiyaç yoktur.

Fizibiliteye etki eden iki önemli etken var: Birincisi rant. Bu bölgede çok uzun süredir paravan şirketler üzerinden arazi kapatan büyük sermaye grupları olduğunu biliyoruz. Bunların içinde Türkiye'nin en büyükleri var, yeni yeşil sermayemiz var. Rengi her ne ise, neticesinde iktidar üzerinde çok etkili, hatta iktidarla iç içe geçmiş, akrabalık bağları kurmuş sermaye grupları var. Bu kararda, bu grupların baskısı / etkisi büyük.

İkinci etken, yaşadığımız ekonomik krizler, daralan ekonomi ile ilgili. İnşaat sektörü bizim her daim sarıldığımız can simidimiz olmuştur. Önceki yıllarda bu durum daha çok küçük müteahhidin güvencesiz de olsa yeni iş alanları açması ve işsizliğin azaltılması ile ilgili bir kaçışa karşılık geliyordu iktidarlar için. Bugün işler değişti. Artık inşaat sektöründe büyük kurumsal aktörler var ve bu aktörler yukarıda bahsini ettiğimiz sermaye gruplarının uzantıları. Özellikle son krizden sonra diğer sektörlerde sıkışmış durumdalar. Ciddi bir sermaye birikimine ulaşamadıkları sürece kendileriyle birlikte Türkiye ekonomisi de krize sürüklenecek. Bu sadece sermaye gruplarının sorunu değil, böyle bir durumda iktidar da ağır darbe alacak. AKP'nin ilk döneminde de duble yolların ve TOKİ'nin imdada yetiştiğini hatırlayın. Klasik bir iktidar sermaye güç birliği yapmak ve içinde bulunan darboğazdan çıkmak lazım.

Küçük bir hesap yapalım. İstanbul'un yüzölçümü 5712 km2, yani yaklaşık 5 milyon dönüm. Üçüncü köprü ile açılacak yeni imarlı arazilerin toplamını mütevazı tutup 500.000 dönüm olarak düşünelim (ki ikinci köprü açıldıktan sonra yaşanan büyüme bundan çok daha büyüktür). İstanbul'un kuzeyindeki köylerde bir dönüm arazi değeri yaklaşık 100.000 TL. Toplam 50.000.000.000 TL (35 milyar dolar) gibi bir rayici var açılacak arazinin. Bunun üzerine planlar, projeler ve inşaat yapacağız, yol, toplu taşıma, altyapı getireceğiz, okullar, hastaneler açacağız ki bunların hepsini arazi değerinin 10 katı civarında sayarız; toplam 350 milyar dolarlık bir pazardan bahsediyoruz. İşin en başarılı tarafı, bunu, yapılaşma kuzey bölgelerin büyük bir kısmında yasak olduğundan, 0 (sıfır) değerden, yani yoktan bu noktaya çıkarıyoruz. Peki, Türkiye'nin 2010 bütçesi ne kadar? 287 milyar TL, yani yaklaşık 200 milyar dolar…

Üçüncü köprü Türkiye'nin yaklaşık 2 yıllık bütçesine, ekonomik krizden korunmaya, büyük sermaye gruplarının sıkışmışlıktan kurtulmasına ve nihayetinde iktidarın devamına karşılık geliyor. Bize düşen nedir bu pastadan peki? Eşitsizliklerin artması yalnızca; inşaatlarda çalışırız, planları-projeleri hazırlarız; sonra da gider yaptığımız evleri satın alırız…

Bugünden sonra, birçok uzman karşı çıkış tarzını agresifleştirecek ve dava süreçleri yaşanacak muhtemelen. Çevre Düzeni Planı'na yapılacak tadilata dava açılacak ve bence kazanılacak da. Ama hukuki mücadeleden sonuç alsak bile köprünün durdurulmayacağını biliyorum. Bizler, Sulukuleyi, Koç Üniversitesini, Gökkafesi, Acarkenti bile durduramadık, Türkiye'nin iki bütçesine karşlılık gelecek pazarın açılmasını mahkeme kararlarıyla ya da uzman söylemiyle durdurmak mümkün mü!

Üçüncü Köprüye Karşı Yaşam Platformu kuruldu birkaç yıl önce. Çeşitli protestolar düzenlendi ama maalesef zayıf kaldı. İnsanlar beklenen desteği vermedi ama onlar da biraz kapalı kaldılar. Platformu desteklememiz gerektiğini düşünüyorum çünkü bu karara karşı sokağa çıkmak gerekir. Böyle büyük bir pazar için kurulan sermaye ile iktidarın güç birliğine halkın tokadından başka da derman yoktur… ”

^{İlüstrasyon: Hakan Tüzün Şengün, Murat Cemal Yalçıntan'ın, Yeni Mimar'ın Ağustos 2009 tarihli 79. sayısında yer alan Üçüncü köprüyü yeniden oluşturacağımız agoralarda tartışmalıyız! başlıklı yazısından.}